Co się dzieje, kiedy na terenie zajętym przez jeden wyspecjalizowany pokarmowo gatunek nagle pojawia się kolejny?
🌳 W 2022 roku na terenie kampusu SGGW, który od lat zasiedla ryjkowiec słonik żołędziowiec (Curculio gladium), licznie pojawiła się ćma – piśmica dębóweczka (Cydia amplana).
🐛 Larwy obu gatunków rozwijają się wewnątrz żołędzi, którymi się jednocześnie żywią. Różnica między nimi jest taka, że samice ryjkowca wiercą w żołędziach i składają jaja do wewnątrz, a samice ciem składają jaja na powierzchni żołędzi i dopiero larwa wgryza się do środka.
❓ W 2022 roku pojawiły się jednak „dziwne” żołędzie – miały na sobie ślady wiercenia ryjkowca, ale zawierały nietypowe jaja. Po inkubacji w laboratorium, z żołędzi wyszły gąsienice ćmy piśmicy, co potwierdzono badaniami genetycznymi (COI).
🦋 To pierwsza obserwacja takiego zachowania piśmicy dębóweczki. W związku z tym, Dr Michał Reut (Katedra Ochrony Roślin, Wydział Ogrodniczy) i Dr Hanna Moniuszko (Centrum Badań Klimatu SGGW) wraz ze współpracownikami (Dr. Mariuszem Chrabąszczem, Dr. Tobiaszem Druciarkiem) sprawdzili rezultaty bezpośredniej konkurencji larw ryjkowca i ćmy w jednym żołędziu.
💀Okazuje się, że we współdzielonym żołędziu, gdzie konkurencja była bardzo intensywna w porównaniu do kontroli z larwami utrzymywanymi pojedynczo, śmiertelność obu gatunków wynosiła c. 50%. Ponadto, z powodu ograniczonej ilości pokarmu, oba gatunki osiągały niższa masę ciała. Natomiast ich rozwój był wydłużony w przypadku ryjkowca i skrócony w przypadku ćmy, co zapewne wynikało z próby ograniczenia czasu bezpośredniej konkurencji z ryjkowcem.
☀️Opisane zjawisko jest najprawdopodobniej związane z rozszerzaniem zasięgu występowania przez piśmicę dębóweczkę. To z kolei jest rezultatem ocieplającego się klimatu, który sprzyja migracjom owadów na tereny, gdzie wcześniej było dla nich zbyt chłodno.
Praca została opublikowana w prestiżowym czasopiśmie Ecological Entomology, redagowanym przez Królewskie Towarzystwo Entomologiczne w Wielkiej Brytanii.
https://resjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/een.70052